Doskonale wiecie, że uwielbiamy zwiedzać zamki. Połączenie ciekawej historii skrytej w starych, średniowiecznych murach brzmi jak przepis na idealną wycieczkę. Ja mam okazję złapać pierwszorzędne kadry, a Paulina wsłuchuje się w opowieści o odległych naszym czasom zdarzeniach, poznaje dawne tradycje i sposób życia. Nasza odpowiedź na propozycję podążenia Szlakiem Zamków Gotyckich mogła być zatem tylko jedna. ? To właśnie te średniowieczne atrakcje Pomorza sprawiły, że niedawny, późnowiosenny wyjazd stał się jedną z naszych najbardziej wyjątkowych podróży. Osiem zamków, osiem miejscowości, mnóstwo atrakcji, które czekają na osoby głodne wrażeń. Przekonajcie się sami co czeka na Was na Pomorzu!
Szlak Zamków Gotyckich – średniowieczne atrakcje Pomorza
Zamek w Malborku – o nim słyszał praktycznie każdy, prawda? Jedna z największych atrakcji turystycznych w Polsce i mekka wielbicieli historii opierających swoje podróżnicze plany o zwiedzanie zamków. To jednak nie jedyna warownia warta odwiedzenia na północy Polski. Przez tereny należące do dawnego państwa krzyżackiego przebiega szlak, którego przemierzenie dostarczy wielu niepowtarzalnych wrażeń. Szlak pełen krzyżackich, biskupich i kapitulnych zamków. Po pomorskiej części szlaku natrafimy na takie miejscowości jak Człuchów, Bytów, Lębork, Malbork, Sztum, Gniew, Nowe i Kwidzyn. W nich czekają średniowieczne fortyfikacje, które przyciągną nie tylko wielbicieli architektury, ale również wszystkich zainteresowanych średniowiecznymi tradycjami czy rycerskim kunsztem. Jak dowiecie się z poniższego przewodnika – na zamkach czeka na Was dużo więcej niż same ceglane mury!
Odwiedzone przez nas zamki zaprezentujemy w kolejności zgodnej z chronologią odwiedzanych przez nas miejsc. Stwierdziliśmy zgodnie, że nie sposób stworzyć tu jakiegoś rankingu. Każda warownia ma w sobie coś wyjątkowego, czy to pod kątem historycznym, wizualnym czy ze względu na funkcję jaką pełni w obecnych czasach.
Zamek w Człuchowie
Ta mała miejscowość była niegdyś jednym z ważniejszych centrów administracji krzyżackiej. Duży wpływ miało na to strategiczne położenie Człuchowa – tuż przy granicy z Królestwem Polskim i księstwem zachodniopomorskim oraz biegnący tędy szlak, który prowadził do głównego ośrodka władzy państwa krzyżackiego. Nie dziwi zatem fakt, iż Człuchów był jedną z największych i najlepiej obwarowanych siedzib zakonnych. Za Janem Długoszem podawano nawet, że Krzyżacy stawiali Człuchów na równi z Malborkiem. Te rewelacje traktujemy raczej z przymrużeniem oka. Daje to jednak dobry pogląd na ogrom i doniosłe znaczenie człuchowskiego zamku.
Sam zamek powstał w XIV wieku. Składał się z trzech warownych przedzamczy oraz Zamku Wysokiego. Zajmował obszar ponad trzech hektarów. Zamek został zajęty przez wojska polskie w XV wieku, w trakcie wojny trzynastoletniej. Od tej pory aż do rozbiorów, pełnił funkcję siedziby starostów, czyli królewskich zarządców ziem. Kolejne wojny i pożary poważnie osłabiły konstrukcję zamku. To w połączeniu z wrogą polityką państwa pruskiego, doprowadziły do decyzji władz pruskich o wydaniu zgody na rozbiórkę. W ten sposób jedna z najpotężniejszych krzyżackich warowni posłużyła za materiał budowlany dla okolicznych mieszkańców. Do obecnych czasów zachowały się jedynie fundamenty, wieża oraz dobudowany do niej w XIX wieku kościół ewangelicki. Nie oznacza to jednak, że zamku nie ma po co odwiedzać ani co w nim zobaczyć. Wręcz przeciwnie. Wszystko dzięki pracom archeologicznym oraz umiejscowieniu tu siedziby Muzeum Regionalnego w Człuchowie.
Muzeum Regionalne w Człuchowie – atrakcje Pomorza
W trakcie zwiedzania można zapoznać się z tym jak Zamek w Człuchowie wyglądał w latach swojej świetności. Dowiemy się również jak wyglądało życie na zamku, gdzie były poszczególne pomieszczenia i jakie pełniły funkcje. Poza wynikami badań archeologicznych zapoznamy się z bogatą kolekcją eksponatów zaprezentowanych na wystawach tematycznych. Dla nas najciekawszymi eksponatami była Bulla papieża Grzegorza XI, kolekcja broni palnej z XVII wieku czy skarb monet. Nawiązując jeszcze do Bulli, byliśmy zaskoczeni, że w jej przypadku chodzi o ołowianą pieczęć papieską, która była przytroczona kolorowymi sznurkami do ważnych dokumentów. Myśleliśmy, że bulla to sam dokument.
W Muzeum znajdziecie też dział etnograficzny i wystawy czasowe. Podczas naszej wizyty prezentowano bogatą kolekcję aparatów fotograficznych od tych najstarszych – miechowych, po najnowsze aparaty cyfrowe. Chyba nie muszę wspominać, że zatrzymałem się tu na dłuższą chwilę. ?
Największymi atrakcjami na Zamku w Człuchowie są zejście na poziom odkopanych fundamentów oraz wspięcie się na szczyt wieży, która stanowi jedyną pozostałą naziemną zabudowę zamku. Świetne jest to, że można na nią wejść oryginalną, wąską klatką schodową. Jest też dostępna szersza, nowoczesna klatka oraz winda. Na szczycie wieży mieści się taras widokowy, z którego można podziwiać okolice, w tym Jezioro Człuchowskie oraz Jezioro Miejskie. Oczom ukazuje się też w pełnej okazałości przyzamkowy las, który jest świetnym miejscem do spacerów. Na dodatek można zobaczyć w nim pozostałości jednej z baszt oraz rekonstrukcje średniowiecznych maszyn oblężniczych. Wszystkie zbudowane w skali 1:1.
Zwiedzanie Zamku w Człuchowie – informacje praktyczne
Zamek można zwiedzać w godzinach otwarcia Muzeum, czyli od wtorku do niedzieli w godzinach od 10.00 do 18.00.
Bilet normalny to koszt 15.00 zł, a ulgowego 10 zł. Do biletu można dokupić audioprzewodnik w cenie 4 zł. Naszym zdaniem, najlepszą opcją jest zwiedzanie z przewodnikiem. Wynajęcie przewodnika dla grupy do 15 osób kosztuje 40 zł. We wtorki wstęp na wystawy stałe jest bezpłatny, przy czym nie obejmuje to przyjemności wdrapania się na wieżę.
Szczegółowe informacje odnośnie zwiedzania, biletów i dane kontaktowe znajdziecie na stronie muzeum.
Człuchów – zwiedzanie i atrakcje Pomorza
Po zwiedzaniu zamku, warto wybrać się na rynek. Wśród zabudowy wyróżniają się tu piękne XIX-wieczne kamienice. Zaraz nieopodal znajduje się kościół pw. św. Jakuba – patrona miasta. Człuchów leży na Szlaku św. Jakuba. Zresztą oznaczenia tego szlaku zdawały się nam towarzyszyć podczas całej podróży.
Inne miejsca polecane do odwiedzenia w Człuchowie:
- budynek browaru Rudolfa Ley’a z XIX w.,
- dwór miejski,
- budynek Urzędu Gminy z początku XX w. – tzw. „Preparanda”,
- ratusz,
- budynek poczty.
Wyświetl ten post na Instagramie
Zamek w Bytowie
Kolejnym punktem podczas naszego polowania na gotyckie atrakcje Pomorza był Bytów. Muszę przyznać, że zamek w Bytowie zrobił na nas ogromne wrażenie już, gdy zobaczyliśmy go z daleka. Obecna zabudowa zamkowa jest o wiele większa od zamku w Człuchowie. Nie powinno to dziwić ze względu na różną historię oraz pełnienie przez bytowską twierdzę wielu rozmaitych funkcji. Obecnie mieści się tu Muzeum Zachodniokaszubskie, siedziba grupy rekonstrukcji historycznej – Zastęp Krzyżogryfa, hotel, znakomita restauracja oraz biblioteka.
Tereny, na których Krzyżacy wybudowali zamek zostały przez nich zakupione, a nie podbite. Twierdzę wznieśli na przełomie XIV i XV wieku. W wyniku wojny trzynastoletniej zamek trafił we władanie Polski. Następnie król Kazimierz Jagiellończyk oddał te ziemie w lenno książąt pomorskich. W XVII wieku tereny te wróciły do Królestwa Polskiego, a zamek stał się siedzibą starostów.
Muzeum Zachodniokaszubskie w Bytowie – atrakcje Pomorza
Obecnie północne skrzydło krzyżackiego zamku jest zajęte przez Muzeum Zachodniokaszubskie. Prezentowana w nim wystawa historyczna przedstawia dzieje zamku i prezentuje przeznaczenie dawnych wnętrz zakonnych. Przechadzka średniowiecznymi korytarzami, wypróbowanie wykuszu latrynowego, wspięcie się na mur